Là một trong số ít các trường chuyên biệt của tỉnh Hòa Bình, trường PT DTNT THCS và THPT huyện Lương Sơn được thành lập theo Quyết định số 726/QĐ-UBND, ngày 28 tháng 3 năm 2016 của UBND tỉnh Hòa Bình. Từ năm 2016 trường PT DTNT THCS và THPT huyện Lương Sơn có địa điểm học chung tại Trung tâm GDNN-GDTX huyện Lương Sơn, Năm 2017, trường chuyển địa điểm về tiểu khu 9 thị trấn Lương Sơn, tiếp quản cơ sở vật chất trường nghề của huyện và chính thức đi vào hoạt động, được giao nhiệm vụ đào tạo bậc THPT và THCS.
Nằm trên địa bàn Tiểu khu 9, tại trung tâm thị trấn Lương Sơn, trường PT DTNT THCS và THPT huyện Lương Sơn là trường chuyên biệt. Trường có nhiệm vụ đào tạo, chăm sóc, nuôi dưỡng cho con em các dân tộc thiểu số, con em các dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn của huyện Lương Sơn và thành phố Hòa Bình, nhằm góp phần tạo nguồn đào tạo cán bộ cho các vùng này. Nhà trường có vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội và củng cố an ninh, quốc phòng ở miền núi, vùng dân tộc thiểu số của địa bàn.
Năm học 2016 – 2017, trường tuyển sinh khoá I với 02 lớp 6, tổng số 50 học sinh. Trong những năm đầu thành lập trường, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn học tạm tại trung tâm GDTX huyện. Tổng số cán, bộ giáo viên, nhân viên gồm 17 đ/c. Trong đó: Ban Giám hiệu: 03 đ/c; Giáo viên: 08 đ/c (01 hợp đồng); Nhân viên: 06 đ/c (02 hợp đồng). Tháng 10/2016, chi bộ của nhà trường được thành lập với 07 đảng viên, đến nay chi bộ đã phát triển với 22 đảng viên.
Năm học 2017 – 2018, nhà trường có 05 lớp với 130 học sinh, trong đó khối 6, 7 (THCS) có 100 em, khối 10 (THPT) có 30 em. Dấu mốc của năm học này là nhà trường chuyển địa điểm, tiếp quản trường nghề huyện với cơ sở vật chất vô cùng thiếu thốn về phòng học, khu nội trú, điện, nước, khu vệ sinh tắm giặt, nhưng với sự đoàn kết, quyết tâm, thống nhất trong mọi hoạt động của cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường, trường đã hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Năm học 2018 – 2019 nhà trường có 08 lớp với 206 học sinh, 98% học sinh là người dân tộc thiểu số. Chất lượng giáo dục đã được khẳng định: học lực đạt từ khá trở lên là 50.5%; học sinh giỏi cấp tỉnh đạt 01 giải nhì. Chất lượng đội ngũ được tăng dần, cán bộ, giáo viên: Trình độ thạc sỹ có : 06 đ/c; Đại học có 14 đ/c .
Năm học 2019 – 2020 số học sinh của trường là 281, đạt đủ quy mô lớp học từ lớp 6 đến lớp 12, số học sinh khá giỏi của trường đạt 61,2%, học sinh đạt giải cấp tỉnh đạt 08 giải, tỉ lệ tốt nghiệp lớp 9 và 12 đều đạt 100%. So với năm học trước, chất lượng giáo dục mọi mặt của trường đều cao hơn.
Năm học 2020 – 2021, nhà trường tiếp tục ổn định với 11 lớp với 282 học sinh (280 em là người
dân tộc thiểu số và 02 em là người dân tộc Kinh sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn của huyện Lương Sơn). Năm học này nhà trường đã đạt nhiều thành tích nổi bật: 27 cá nhân đạt danh hiệu học sinh Giỏi; 154 cá nhân đạt danh hiệu học sinh tiên tiến; học sinh đạt giải cấp tỉnh 17; Tỉ lệ tốt nghiệp lớp 9 và 12 đều đạt 100%. Các hoạt động ngoại khóa cũng đem lại kết quả cao: Đạt giải ba toàn đoàn khối THCS và giải ba toàn đoàn khối THPT với 4 HCV, 12 HCB, 16 HCĐ trong giải Karatedo cấp tỉnh.
Năm học 2021 – 2022 nhà trường có 11 lớp với 284 học sinh. Chất lượng giáo dục đã được khẳng định: học lực đạt từ khá trở lên là 70,8%; học sinh giỏi cấp tỉnh đạt 15 giải. Năm thứ ba liên tiếp, tỉ lệ tốt nghiệp lớp 9 và 12 đều đạt 100%. Chất lượng đội ngũ được tăng dần, cán bộ, giáo viên: Tổng số có 39 CB,GV,NV (03 CBQL, 23 giáo viên, 13 nhân viên). Trình độ thạc sỹ có : 10 đ/c; Đại học có 21 đ/c.
Trong quá trình xây dựng và phát triển, nhà trường luôn nhận được được sự quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ của các cấp, các ngành, của Sở GD&ĐT Hòa Bình. Tập thể CB – GV – NV nhà trường 
luôn đoàn kết thống nhất trong các hoạt động. Đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, tận tâm với nghề, tất cả vì học sinh các dân tộc thân yêu. Đặc biệt là đội ngũ giáo viên có tinh thần tự học, tự vươn lên, có khả năng áp dụng những kiến thức, phương pháp mới và ứng dụng CNTT trong quá trình giảng dạy. Từ năm học 2016 – 2017 đến nay, nhà trường đã có sự phát triển vượt bậc về đội ngũ, chất lượng dạy và học năm học sau luôn cao hơn năm học trước. Chỉ trong 06 năm xây dựng và phát triển, trường đã vươn lên và khẳng định được vị thế của mình trong ngành giáo dục của tỉnh.
Trường PT DTNT THCS và THPT huyện Lương Sơn mới thành lập được 6 năm, tuổi đời còn non trẻ nhưng những thành tích trên của nhà trường đã đặt nền tảng cơ bản, quan trọng, trở thành động lực mạnh mẽ để thầy và trò nỗ lực hơn nữa trong sự nghiệp giáo dục; thực hiện sứ mệnh mà Đảng và Nhà nước giao phó: tạo nguồn cán bộ có đạo đức, trí tuệ, có năng lực để phát triển kinh tế – xã hội và củng cố an ninh, quốc phòng ở miền núi, vùng dân tộc thiểu số của huyện nhà.
TÓM TẮT THÀNH TÍCH ĐẠT ĐƯỢC TRONG 6 NĂM (2016 – 2022)
- Thành tích đào tạo: 6 năm xây dựng và phát triển, Trường PT DTNT THCS và THPT huyện Lương Sơn đã giáo dục, đào tạo gần 90 học sinh là con em các dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn trên địa bàn huyện. 60% học sinh đã đỗ vào các trường đại hoc, cao đẳng.
- Phần thưởng cao quý: Trường đã nhận được nhiều Giấy khen, cờ thưởng thi đua của tỉnh và địa phương, của các đoàn thể trao tặng.
Trong 6 năm qua nhà trường liên tục được công nhận là “Tập thể lao động tiên tiến” và “Tập thể lao động xuất sắc”. Chi bộ liên tục đạt danh hiệu “Chi bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ”. Công đoàn nhà trường liên tục đạt danh hiệu “ Công đoàn cơ sở vững mạnh. Đoàn TNCS Hồ Chí Minh liên tục đạt danh hiệu Đoàn cơ sở vững mạnh xuất sắc, được Tỉnh đoàn khen tặng.
Tỷ lệ tốt nghiệp lớp 9 và 12 hàng năm luôn đạt 100%, luôn xếp trong top 8 trường có điểm thi TN THPT trung bình cao nhất tỉnh.
Giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh: 12 đồng chí đạt 52, 17%
Giáo viên dạy giỏi cấp trường: 19 đồng chí đạt 82,6%
Từ khi thành lập đến nay nhà trường luôn phấn đấu vươn lên mọi mặt về chất lượng dạy và học, xây dựng cơ sở vật chất ngày càng khang trang, hiện đại, xanh – sạch – đẹp. Thực hiện tốt các cuộc vận động và các phong trào thi đua do Nhà nước và Bộ GD & ĐT phát động nên chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường ngày càng nâng cao, khẳng định vị thế, vai trò quan trọng của mình trong sự nghiệp phát triển đất nước, xứng đáng với niềm tin, sự kì vọng của nhân dân.
